Wątek ma konkretne znaczenie - to nić, włókno przeplatane przez osnowę niezliczoną ilość razy, by w relacji z innymi włóknami tworzyć płaszczyznę - miękką, ale zwartą, ciągłą, wytrzymałą. Wątek to też określnie związane z językiem - oznacza myśl w fabule, element szerszej historii. Nomenklatura tkacka przeniknęła do idiomów związanych z językiem, co wynika z etymologii (text, textile - od texere - tkać). Wątki można zatem podejmować, kontynuować, gubić albo przerywać, a struktura opowieści przypomina strukturę tkaniny. Tytuł wystawy pozostawia kwestię ciągłości wątku otwartą… A może raczej sugeruje, że to, co wydaje się być przerwane - wcale takie nie jest. Trwa, lecz często w ciszy, poza zasięgiem wzroku.

Pierwszym wątkiem, genezą wystawy jest nazwisko Hasior. To nazwisko przyjęła Joanna Narkiewicz, wychodząc za mąż za urodzonego w Nowym Sączu, wykształconego w zakopiańskim Kenarze, niepokornego artystę - Władysława Hasiora, który wkrótce zawojował artystyczną scenę. Ich losy potoczyły się jednak osobno. On oddał się w pełni twórczości i zyskał sławę i uznanie jako nowatorski wizjoner sztuki. Ona, pozostawiona z dzieckiem, musiała podporządkować swą artystyczną karierę ekonomii codzienności. Nie oznaczało to jednak kresu jej artystycznej ekspresji. Poza licznymi zamówieniami komercyjnymi i współpracą z zakładami przemysłowymi, tworzyła unikatowe dzieła - nie siląc się jednak na bycie awangardową. Pozostawała wierna tradycji gobelinu - rozwijając malarskość, kolorystykę, inspirując się naturą, motywami floralnymi. Brała udział w prestiżowych wystawach, m. in. 3. Międzynarodowym Biennale Tkaniny w Lozannie w 1967 roku (reprezentując Polskę wraz z m. in. Magdaleną Abakanowicz i Jolantą Owidzką). Kolejnym jej powołaniem była edukacja - przekazywanie umiejętności i praca nad kontynuacją tradycji na warsztatach, które prowadziła w ostatnich latach swojego życia, mieszkając w odległych od Warszawy, zarówno geograficznie, jak i w sposobie życia, Bieszczadach.

Na wystawie prezentowane są prace Joanny Hasior wypożyczone z kolekcji ks. Konrada Hasiora, Moniki Berezowskiej, Joanny Brzezińskiej, Varisella Art Gallery, Muzeum Narodowego Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie oraz Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi.

W dialog z nimi wchodzą wybrane realizacje kanonicznych artystek, które od lat 60. budowały światowy fenomen polskiej szkoły tkaniny:

• Magdalena Abakanowicz (dzięki uprzejmości Fundacji Marty Magdaleny Abakanowicz Kosmowskiej i Jana Kosmowskiego)
• Emilia Bohdziewcz (dzięki uprzejmości Pani Anny Winiarskiej-Wasilewskiej i przychylności Galerii Aspekty) 
• Jolanta Owidzka (dzięki uprzejmości Pani Joanny Owidzkiej)
• Urszula Plewka-Schmidt (dzięki uprzejmości Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi

Głos współczesnego pokolenia reprezentują artystki równie wybitnej klasy, o międzynarodowym zasięgu:

• Małgorzata Markiewicz 
• Marta Niedbał
• Małgorzata Mirga-Tas (dzięki uprzejmości Fundacji Galerii Foksal)
• Eliza Proszczuk

Choć wystawę można czytać jako arbitralny wybór dzieł, to zdecydowanie najciekawszą przestrzenią jej interpretacji jest sieć przeplatających się między nimi powiązań, kontekstów, podobieństw i różnic. Tkaniny rezonują przede wszystkim swą różnorodną formą, lecz to dzięki formie tka się opowieść - bazująca na spotkaniu różnych pokoleń, różnych sposobów pracy z materią włókna, relacji między sztuką a rzemiosłem, indywidualnym autorstwem a pracą kolektywną, a często też wyborach podyktowanych osobistymi losami autorek. Ze względu właśnie na autorstwo na wystawie przewija się motyw doświadczania kobiecości, macierzyństwa, natury, kultywowanie tradycji przekazywanej pokoleniowo. Tkanina, jako medium interdyscyplinarne, reaktywne, żywe i plastyczne doskonale oddaje sens dialogu, wspólnotowości i relacji. 

Tematy te były rozwijane podczas wernisażu w rozmowie z artystkami: Małgorzatą Markiewicz, Martą Niedbał, Elizą Porszczuk, a także z teoretyczkami tkaniny: Martą Kowalewską, Główną Kurator Centralnego Muzeum Włókiennictwa w Łodzi, Przewodniczącą Rady Fundacji Marty Magdaleny Abakanowicz Kosmowskiej i Jana Kosmowskiego, autorkę publikacji i popularyzatorkę wiedzy o polskiej tkaninie, kuratorkę licznych wystaw, w tym Międzynarodowego Triennale Tkaniny w Łodzi oraz Katarzyną Jasiołek - badaczkę i pasjonatkę wzornictwa i sztuki użytkowej, autorkę książek popularno-naukowych z tego zakresu, w tym Tkanina. Sztuka i rzemiosło (Wydawnictwo Marginesy, 2023).

Osobistym wspomnieniem o Joannie Hasior podzielili się obecni na wernisażu jej syn, Jan Hasior, oraz wnuk - ks. Konrad Hasior. 

Zapraszamy do odwiedzania wystawy do 15 listopada 2026 roku. 




Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.